
Kısaca
Risk değerlendirmesi; çok tehlikeli işyerlerinde en geç iki, tehlikeli işyerlerinde dört, az tehlikeli işyerlerinde altı yılda bir yenilenir. İş kazası, taşınma, üretim yöntemi veya ekipman değişikliği gibi riskleri etkileyen durumlarda ise süre beklenmeden değerlendirme gözden geçirilir; değişikliğin kapsamına göre kısmen ya da tamamen yenilenir.
Keçiören OSGB risk değerlendirmesi yenileme işlemi, işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenen en geç süre dolduğunda yapılır: çok tehlikeli işyerlerinde iki, tehlikeli işyerlerinde dört, az tehlikeli işyerlerinde altı yılda bir. İş kazası, taşınma veya teknoloji değişikliği gibi riskleri etkileyen gelişmelerde ise bu süre beklenmeden değerlendirme gözden geçirilir.
Risk değerlendirmesi hangi sürelerde yenilenir?
Yenileme için esas alınan azami süre, işyerinin tehlike sınıfına bağlıdır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında hazırlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, değerlendirmelerin en geç belirlenen aralıklarla yenilenmesini öngörür. Bu süreler, işyerindeki risklerin değişmediği varsayımına dayanmaz; değişiklik varsa daha erken güncelleme gerekir.
| İşyerinin tehlike sınıfı | Risk değerlendirmesi yenileme süresi |
|---|---|
| Çok tehlikeli | En geç 2 yılda bir |
| Tehlikeli | En geç 4 yılda bir |
| Az tehlikeli | En geç 6 yılda bir |
Tehlike sınıfı, işyerinde fiilen yapılan işe göre belirlenir; yalnızca işletmenin büyüklüğüne veya çalışan sayısına bakılmaz. Faaliyet konusu ya da işyerinin NACE kodu değiştiyse sınıflandırmanın kontrol edilmesi gerekebilir. Süre hesabı ve işyerine uygun değerlendirme için risk analizi hizmeti kapsamında uzman desteği alınabilir.
Hangi değişikliklerde süre dolmadan yenileme gerekir?
Yönetmelikte belirtilen yenileme aralıkları, risk değerlendirmesini gözden geçirmek için son tarihtir; işyerindeki önemli değişikliklerde bu tarihi beklemek uygun değildir. Değişikliklerin çalışanların güvenliğini, kullanılan ekipmanları, üretim akışını veya çalışma ortamını etkileyip etkilemediği incelenir. Etki varsa değerlendirme, değişikliğin kapsamına göre kısmen ya da tamamen yenilenir.
Değerlendirmenin yeniden ele alınmasını gerektirebilecek başlıca durumlar şunlardır:
- İşyerinin taşınması veya çalışma alanlarının yeniden düzenlenmesi.
- İşyerinde kullanılan bina, eklenti ya da ekipmanlarda değişiklik yapılması; ekipman eklenmesi veya çıkarılması.
- Üretim yöntemi ya da iş organizasyonunun değişmesi.
- İş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay meydana gelmesi.
- Çalışma ortamı ölçümleri ya da sağlık gözetimi sonuçlarının risklere ilişkin yeni bilgi vermesi.
- İşyerini etkileyebilecek yeni bir tehlikenin ortaya çıkması veya mevzuat değişikliği.
Her değişiklikte bütün belgeyi baştan hazırlamak gerekmeyebilir. Örneğin yalnızca belirli bir makine değişmişse o makineyle bağlantılı tehlikeler ve etkilenen iş adımları yeniden incelenebilir. Ancak değişiklik işyerinin genelini etkiliyorsa değerlendirmenin daha kapsamlı şekilde yenilenmesi gerekir.
İş kazası, taşınma ve teknoloji değişikliği ne zaman değerlendirilir?
İş kazası, taşınma veya yeni teknoloji kullanımında risk değerlendirmesi, ilgili değişikliğin ortaya çıkmasından sonra gecikmeden gözden geçirilmelidir. Amaç yalnızca kayıtları güncellemek değil, değişen koşullardaki tehlikeleri belirleyip gerekli önlemleri uygulamaktır. Değişikliğin niteliğine göre değerlendirme, işe veya yeni yönteme geçmeden önce tamamlanmalıdır.
İş kazası veya ramak kala olay
Kaza ya da ramak kala olayın ardından olayın nasıl gerçekleştiği, hangi tehlikelerin etkili olduğu ve mevcut önlemlerin neden yeterli olmadığı incelenir. Benzer bir olayın tekrarını önlemek için risk değerlendirmesi ve ilgili çalışma talimatları gözden geçirilir. Olay tek bir bölümle sınırlı olsa bile benzer işlerin yapıldığı alanlarda aynı risklerin bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Taşınma veya yerleşim değişikliği
Yeni adreste bina özellikleri, kaçış yolları, acil durum olanakları, çalışma alanlarının konumu ve çevresel koşullar değişebilir. Bu nedenle eski adreste hazırlanmış değerlendirme yeni işyerine otomatik olarak uygun kabul edilmemelidir. Keçiören’de başka bir binaya taşınan, atölyesini büyüten veya çalışma alanlarını yeniden düzenleyen işletmeler, yeni yerleşime göre tehlikeleri ve önlemleri değerlendirmelidir.
Yeni makine, teknoloji veya üretim yöntemi
Yeni bir makine, otomasyon sistemi, kimyasal madde veya üretim yöntemi; çalışanların makineyle etkileşimini, bakım işlerini, maruziyetleri ve iş akışını değiştirebilir. Ekipman devreye alınmadan veya yöntem uygulanmadan önce kullanım, temizlik, bakım ve arıza giderme aşamalarındaki tehlikeler ele alınmalıdır. Yeni teknoloji mevcut riskleri azaltabilir; ancak beraberinde farklı riskler de doğurabilir.
Keçiören OSGB risk değerlendirmesi yenileme süreci nasıl yürütülür?
Yenileme çalışması, işyerindeki tehlikelerin güncel koşullarda yeniden incelenmesi ve gerekli önlemlerin planlanmasıyla yürütülür. Çalışanların ve işverenin bilgi ve deneyimi değerlendirmeye katkı sağlar. Belgeyi yalnızca tarihini değiştirerek güncellemek yeterli değildir; iş adımları, ekipmanlar ve mevcut kontrol önlemleri sahadaki durumla karşılaştırılmalıdır.
Uygulamada süreç genellikle şu adımları içerir:
- İşyerinin güncel faaliyetleri, bölümleri, çalışan grupları ve kullanılan ekipmanları belirlenir.
- İş kazası ve ramak kala kayıtları, ölçüm sonuçları ve önceki değerlendirmeler incelenir.
- Tehlikeler tespit edilip mevcut önlemlerin yeterliliği değerlendirilir.
- İlave önlemler, sorumlular ve uygulanması gereken zaman planı belirlenir.
- Sonuçlar kayıt altına alınır ve önlemlerin uygulanıp uygulanmadığı takip edilir.
İşveren, işyerinde risk değerlendirmesinin yapılmasını ve gerekli önlemlerin uygulanmasını sağlamakla yükümlüdür. OSGB’den destek alınması bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Dikkat Ankara OSGB’nin iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve işveren temsilcisiyle işbirliği içinde yürütülecek çalışma, değerlendirmeyi işyerinin gerçek koşullarına göre ele almaya yardımcı olur. Ayrıntılı bilgi için Ankara iş güvenliği uzmanı hizmeti sayfasını inceleyebilirsiniz.
Risk değerlendirmesi tek seferlik bir evrak çalışması olarak görülmemelidir. Belirlenen önlemlerin uygulanması, çalışma koşulları değiştiğinde yeniden kontrol edilmesi ve çalışanların bilgilendirilmesi sürecin devamlılığını sağlar. Keçiören’de faaliyet gösteren işletmeler, değerlendirmelerini tehlike sınıfına göre belirlenen azami süreyi geçirmeden ve önemli değişikliklerden sonra güncel tutmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Risk değerlendirmesinin yenilenme zamanı, işyerinin tehlike sınıfına ve çalışma koşullarındaki değişikliklere göre belirlenir. Aşağıdaki yanıtlar genel çerçeveyi özetler; işyerine özel karar için mevcut faaliyetlerin ve risklerin iş güvenliği uzmanıyla değerlendirilmesi gerekir.
Risk değerlendirmesi tehlike sınıfına göre kaç yılda bir yenilenir?
Çok tehlikeli işyerlerinde en geç iki, tehlikeli işyerlerinde dört, az tehlikeli işyerlerinde altı yılda bir yenilenir. Riskleri etkileyen bir değişiklik varsa bu süre beklenmez.
İş kazasından sonra risk değerlendirmesi hemen yenilenmeli mi?
Kazanın nedenleri ve mevcut önlemlerin yeterliliği değerlendirilmelidir. Risklerde değişiklik veya eksiklik tespit edilirse ilgili bölüm ya da değerlendirme, gerekli kapsamda gecikmeden yenilenir.
İşyeri taşındığında eski risk değerlendirmesi kullanılabilir mi?
Eski değerlendirme yeni adresin koşullarını kapsamayabilir. Bina, yerleşim, kaçış yolları ve çevresel riskler incelenerek yeni işyerine uygun değerlendirme yapılmalıdır.
Makine veya teknoloji değişikliğinde ne yapılır?
Yeni ekipman veya yöntemle ortaya çıkan tehlikeler, kullanım ve bakım aşamaları dâhil incelenir. Değişiklikten etkilenen risk değerlendirmesi bölümleri güncellenir ve gerekli önlemler planlanır.
Keçiören’de işyerinizin tehlike sınıfına ve faaliyetlerine uygun risk değerlendirmesi hakkında bilgi almak için Dikkat Ankara OSGB’ye ulaşabilirsiniz. İşletmenizin ihtiyaçlarını birlikte değerlendirerek çalışma kapsamı ve teklif hakkında görüşebilirsiniz. Telefon: +90 312 340 20 70.
Bu yazıyla ilgili hizmetlerimiz
Yazar
Dikkat Ankara OSGB Uzman Ekibi
Dikkat Ankara OSGB bünyesindeki iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri tarafından hazırlanır; içerikler 6331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre düzenli olarak gözden geçirilir.
