
Kısaca
İş güvenliği eğitimi yenileme süresi, işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenir: az tehlikeli işyerlerinde en az üç yılda bir, tehlikeli işyerlerinde iki yılda bir, çok tehlikeli işyerlerinde yılda bir eğitim tekrarlanır. İşe girişte işe özgü eğitim de verilir; katılım ve eğitim bilgileri kayıt altına alınır.
İş güvenliği eğitimi yenileme süresi, işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenir: az tehlikeli işyerlerinde en az üç yılda bir, tehlikeli işyerlerinde iki yılda bir, çok tehlikeli işyerlerinde yılda bir eğitim tekrarlanır. Ayrıca işe girişte çalışana, yapacağı işe ve işyerindeki risklere özgü eğitim verilmelidir.
İş güvenliği eğitimi yenileme süresi neye göre belirlenir?
Eğitimin yenilenme sıklığı, işyerinin tehlike sınıfına bağlıdır ve temel iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin tekrarlanmasını ifade eder. İşyerinin tehlike sınıfı, ilgili mevzuat ve işyerinin faaliyet alanı esas alınarak belirlenir. İşveren, çalışanların eğitimlerini takip etmek ve zamanında yenilemekle yükümlüdür.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenin çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermesini ve bu eğitimin çalışma koşullarındaki değişikliklere uygun olmasını gerektirir. Eğitimlerin temel esasları, Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında düzenlenir.
Burada söz konusu süreler, işyerindeki bütün çalışanlar için geçerli temel eğitim yenileme aralığını gösterir. Çalışanın görevi, kullanılan ekipman, çalışma yöntemi veya riskler değişirse yalnızca takvimdeki yenileme tarihini beklemek yeterli olmayabilir; ilave eğitim ihtiyacı ayrıca değerlendirilmelidir.
Tehlike sınıfına göre eğitim ne zaman yenilenir?
Temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi az tehlikeli işyerlerinde en az üç yılda bir, tehlikeli işyerlerinde en az iki yılda bir, çok tehlikeli işyerlerinde ise en az yılda bir tekrarlanır. Yönetmelikte bu sınıflar için öngörülen asgari eğitim süreleri de farklıdır.
| İşyerinin tehlike sınıfı | Temel eğitimin asgari süresi | Yenileme aralığı |
|---|---|---|
| Az tehlikeli | 8 saat | En az üç yılda bir |
| Tehlikeli | 12 saat | En az iki yılda bir |
| Çok tehlikeli | 16 saat | En az yılda bir |
Tablodaki süreler, temel eğitim için mevzuatta belirtilen asgari sürelerdir. İşyerinin koşulları veya çalışanın görevindeki riskler daha kapsamlı bir eğitimi gerektirebilir. Örneğin, farklı tehlikelere maruz kalan bir çalışana görevine özgü konularda ek eğitim planlanması gerekebilir. İşveren, eğitim takvimini sınıf ve görev bilgileriyle birlikte izlemelidir.
İşyerinin tehlike sınıfı konusunda tereddüt varsa, faaliyet kodu ve işyerine ilişkin bilgiler yetkili kişilerce kontrol edilmelidir. İşletmenizin eğitim planını ve uzman desteğini yapılandırmak için Ankara iş güvenliği uzmanı hizmeti hakkında bilgi alabilirsiniz.
İşe girişte hangi eğitimler verilir?
Yeni başlayan çalışana, fiilen çalışmaya başlamadan önce işyerine ve yapacağı işe özgü işe başlama eğitimi verilmelidir. Bu eğitim temel iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin yerine geçmez. Çalışanın görevine, risklerine ve işyerindeki korunma yöntemlerine uygun temel ve ilave eğitimler de planlanmalıdır.
İşe başlama eğitimi; çalışanın işyerini, çalışma alanını, görevini ve karşılaşabileceği tehlikeleri tanımasına yardımcı olur. İşyerinin kendi koşullarına göre eğitimde şu konular ele alınabilir:
- Yapılacak işin temel adımları ve görev sınırları,
- Çalışma alanındaki tehlikeler ve uygulanacak korunma tedbirleri,
- Kişisel koruyucu donanımın doğru seçimi ve kullanımı,
- Acil durumlarda izlenecek yollar, toplanma alanı ve bildirim yöntemi,
- Kullanılacak makine, ekipman veya kimyasallara ilişkin güvenli çalışma kuralları.
İşe başlama eğitimi, çalışanın yaptığı işe ve işyerinin risklerine göre uygulamalı şekilde desteklenebilir. Bu eğitim, mevzuatta öngörülen temel eğitimin alternatifi olarak değerlendirilmemelidir. Çalışan farklı bir göreve geçtiğinde, yeni ekipman kullanmaya başladığında veya çalışma yöntemi değiştiğinde ilgili riskler yeniden ele alınmalıdır.
İlk yardım eğitimi de işyerindeki ihtiyaç ve mevzuat çerçevesinde ayrıca planlanır; temel İSG eğitiminin yerine geçmez. Bu konuda kapsam ve eğitim seçenekleri için ilk yardım eğitimi sayfasını inceleyebilirsiniz.
Hangi durumlarda eğitim süresi dolmadan yenilenir?
Takvimdeki yenileme süresi, işyerinde yeni bir risk ortaya çıktığında veya çalışanın işi değiştiğinde beklenmesi gereken bir süre değildir. İşveren, değişen koşullara uygun ilave eğitim sağlamalıdır. İş kazası, meslek hastalığı veya uzun süre işten uzak kalma gibi durumlarda da çalışanın bilgi ihtiyacı yeniden değerlendirilir.
İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine ilişkin yönetmelik, belirli durumlarda yenileme süresini beklemeden eğitim verilmesini öngörür. Örneğin:
- İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana, işe dönüşünde ilave eğitim verilmesi,
- Herhangi bir nedenle altı aydan fazla süreyle işten uzak kalan çalışana, yeniden işe başlamadan önce bilgi yenileme eğitimi verilmesi,
- İşyerinde yeni bir makine, teknoloji veya çalışma yöntemi kullanılmaya başlanması halinde çalışanların bu değişiklikler konusunda bilgilendirilmesi,
- Çalışanın işinin veya görev yerinin değişmesiyle yeni risklerin ortaya çıkması halinde işe özgü eğitim planlanması.
Eğitimin içeriği ve kapsamı, değişikliğin niteliğine göre belirlenmelidir. Örneğin yeni bir ekipman için yalnızca genel bir bilgilendirme yapmak yeterli olmayabilir; güvenli kullanım ve acil durum adımları da ele alınabilir. Gerekli eğitimin türünü belirlerken iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimiyle birlikte değerlendirme yapılması uygun olur.
Eğitime katılım nasıl belgelenir?
Eğitim yalnızca sözlü bilgilendirmeyle bırakılmamalı, katılımı ve içeriği gösteren kayıtlarla belgelenmelidir. Kayıtlarda çalışanın kimliği, eğitimin konusu ve süresi, eğitim tarihi ve eğitimi veren kişinin bilgileri bulunmalıdır. İmzalı katılım formu veya tutanak çalışan dosyasında saklanabilir.
İşveren, verilen eğitimin çalışan tarafından alındığını ve hangi konuları kapsadığını gösterebilecek şekilde kayıt oluşturmalıdır. Belgelendirme sırasında genel olarak şu bilgiler yer alır:
- Çalışanın adı soyadı ve işyerine ilişkin bilgileri,
- Eğitimin tarihi, konusu ve toplam süresi,
- Eğitimi veren kişinin adı, görevi veya uzmanlık bilgisi,
- Çalışanın katılımını gösteren imza ya da uygun kayıt yöntemi,
- Varsa eğitim değerlendirmesi ve uygulamalı çalışma bilgileri.
İşyerinin kayıt düzenine göre eğitim katılım formu, imza föyü veya eğitim belgesi kullanılabilir. Önemli olan, kayıtların güncel, okunabilir ve ilgili çalışanla ilişkilendirilebilir olmasıdır. Eğitim yenileme tarihleri de çalışan bazında takip edilerek süresi yaklaşan personel için planlama yapılmalıdır. Böylece belge arşivinin yanı sıra eğitim takvimi de düzenli biçimde yönetilir.
Sık Sorulan Sorular
İş güvenliği eğitiminin yenilenme aralığı tehlike sınıfına göre değişir; ancak çalışanın işi veya işyerinin koşulları değiştiğinde ek eğitim ihtiyacı doğabilir. Aşağıdaki yanıtlar temel uygulama hakkında genel bilgi verir. İşyerinizin özel durumu ve güncel mevzuat gereklilikleri için yetkili uzmanlardan görüş alınmalıdır.
Az tehlikeli işyerinde eğitim kaç yılda bir yenilenir?
Az tehlikeli işyerlerinde temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi en az üç yılda bir tekrarlanır. İşe, ekipmana veya risklere ilişkin değişiklikler varsa ilave eğitim gerekebilir.
İşe başlama eğitimi temel eğitimin yerine geçer mi?
Hayır. İşe başlama eğitimi, çalışanın işyerine ve yapacağı işe özgü riskleri tanıması için verilir. Temel eğitim ayrı bir gerekliliktir.
Çalışanın görevi değişirse yeniden eğitim gerekir mi?
Yeni görev farklı tehlikeler veya çalışma yöntemleri içeriyorsa çalışan bu risklere ve korunma tedbirlerine ilişkin ilave eğitim almalıdır.
Eğitim katılım belgesi nerede saklanmalıdır?
Katılımı ve eğitimin içeriğini gösteren kayıtlar işyerinin İSG kayıt düzeninde, ilgili çalışanın bilgileriyle ilişkilendirilerek saklanmalıdır.
İlk yardım eğitimi temel İSG eğitimi sayılır mı?
Hayır. İlk yardım eğitimi ayrı bir eğitimdir; temel iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin yerine geçmez. İşyerinin ihtiyaçları mevzuata göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Dikkat Ankara OSGB, Ankara’daki işletmeler için çalışan eğitimlerinin planlanması ve İSG süreçlerinin takibi konusunda destek sunar. İşyerinizin ihtiyaçlarını değerlendirmek veya teklif almak için Dikkat Ankara OSGB ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazıyla ilgili hizmetlerimiz
Yazar
Dikkat Ankara OSGB Uzman Ekibi
Dikkat Ankara OSGB bünyesindeki iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri tarafından hazırlanır; içerikler 6331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre düzenli olarak gözden geçirilir.
