
Kısaca
İş güvenliği uzmanının hangi işyerinde görev alabileceği, işyerinin tehlike sınıfı ile uzmanın belge sınıfına göre belirlenir. C sınıfı uzman az tehlikeli, B sınıfı uzman tehlikeli, A sınıfı uzman çok tehlikeli işyerlerinde görevlendirilebilir; üst sınıf belge sahipleri alt sınıflarda da çalışabilir. İşyerinin sınıfı NACE kodu ve ilgili tebliğ üzerinden kontrol edilir, görevlendirme İSG-KATİP’te onaylanır.
İş güvenliği uzmanı, işyerinin tehlike sınıfına ve uzmanın belge sınıfına uygun olarak görevlendirilir: C sınıfı uzman az tehlikeli, B sınıfı uzman tehlikeli, A sınıfı uzman çok tehlikeli işyerlerinde çalışabilir. İş güvenliği uzmanı tehlike sınıfı görevlendirme kurallarına göre üst sınıf belgeye sahip uzmanlar daha alt tehlike sınıflarında da görev alabilir.
Doğru görevlendirme için önce işyerinin faaliyet kodunun ve tehlike sınıfının belirlenmesi, ardından uzman belgesinin bu sınıfa uygun olduğunun kontrol edilmesi gerekir. Görevlendirme, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İşlem, hizmet ilişkisine uygun biçimde İSG-KATİP üzerinden yürütülür.
Tehlike sınıfları, uzmanların görev alabileceği işyerlerini nasıl belirler?
İşyerinin tehlike sınıfı, iş güvenliği uzmanının sahip olması gereken asgari belge sınıfını belirler. Az tehlikeli işyerlerinde C, tehlikeli işyerlerinde B, çok tehlikeli işyerlerinde A sınıfı uzman görevlendirilir. Daha üst sınıf belgeye sahip uzmanlar alt sınıflardaki işyerlerinde de görev yapabilir. Sınıflandırma, işyerinin yaptığı asıl işe göre belirlenir.
| İşyerinin tehlike sınıfı | Görevlendirilebilecek uzman belge sınıfı |
|---|---|
| Az tehlikeli | C, B veya A sınıfı |
| Tehlikeli | B veya A sınıfı |
| Çok tehlikeli | A sınıfı |
Bu eşleştirme, iş güvenliği uzmanlarının çalışma usul ve esaslarını düzenleyen mevzuat ile işyeri tehlike sınıflarına ilişkin düzenlemeler temelinde uygulanır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işveren, işyerindeki risklere ve yasal gerekliliklere uygun İSG hizmetini sağlamakla yükümlüdür. Güncel mevzuatı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden takip edebilirsiniz.
Uzmanın belge sınıfı tek başına görevlendirmenin bütün şartlarını karşılamaz. Görevlendirmenin ilgili işyeri için yapılması ve mevzuatta öngörülen çalışma süresini karşılaması gerekir. Sürenin belirlenmesinde çalışan sayısı ve işyerinin tehlike sınıfı dikkate alınır; ayrıntılı süre hesabı için uzman çalışma süresi hesaplama rehberimizi inceleyebilirsiniz.
İş güvenliği uzmanı tehlike sınıfı görevlendirme şartları nelerdir?
Görevlendirmede işyerinin tehlike sınıfı ile uzmanın geçerli iş güvenliği uzmanlığı belgesi birlikte kontrol edilir. Uzmanın belgesi, işyerinin sınıfı için gereken düzeyde olmalıdır. Ayrıca görevlendirme doğru işyeri sicili üzerinden yapılmalı ve uzman hizmeti mevzuata uygun süre ve kapsamda sağlanmalıdır.
İşveren, iş güvenliği uzmanını kendi çalışanı olarak görevlendirebilir veya mevzuata uygun hizmet almak üzere yetkili bir OSGB ile çalışabilir. Hangi model seçilirse seçilsin, uzman görevlendirmesinin İSG-KATİP kayıtlarıyla uyumlu olması önemlidir. İşverenin İSG yükümlülükleri ise hizmet alınmasıyla devredilmiş olmaz.
İşyeriniz için uzman hizmetinin kapsamını ve görevlendirme sürecini değerlendirmek üzere Ankara iş güvenliği uzmanı hizmeti sayfamızı inceleyebilirsiniz. İşyerine özgü tehlikelerin belirlenmesi ve önlemlerin planlanması için risk değerlendirmesi de sürecin önemli bir parçasıdır.
İşyerinin tehlike sınıfı nereden kontrol edilir?
İşyerinin tehlike sınıfı, SGK işyeri tescilinde yer alan faaliyet kodu (NACE kodu) esas alınarak belirlenir. Bu kod, İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’ndeki faaliyet listesiyle karşılaştırılır. Kod ile işyerinde fiilen yürütülen ana faaliyet uyumlu değilse, sınıfı kesinleştirmeden önce kayıtların doğruluğu araştırılmalıdır.
- İşyerinin SGK tescil ve sicil kayıtlarındaki faaliyet kodunu bulun.
- Kodun tanımını ve işyerinin fiilî ana faaliyetini karşılaştırın.
- Faaliyet kodunu, güncel İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’nde kontrol edin.
- Birden fazla faaliyet yürütülüyorsa, hangi kodun işyerini temsil ettiğini ilgili kayıtlar ve mevzuat çerçevesinde netleştirin.
İşyeri sınıfı yalnızca işletmenin kullandığı unvana, bulunduğu binaya veya çalışanların yaptığı tekil bir işe bakılarak seçilmez. Esas alınan faaliyet kodunun doğru olması gerekir. Kodun hatalı ya da güncel olmayan biçimde kayıtlı olduğundan şüpheleniliyorsa işveren, SGK kayıtlarının düzeltilmesi ve ilgili kurumlarla izlenecek süreç hakkında uzman görüşü almalıdır.
Tehlike sınıfı, işyerindeki risklerin değerlendirilmesi ihtiyacını da etkiler; ancak risk değerlendirmesi işyerine özgü koşullar üzerinden hazırlanmalıdır. Faaliyet, kullanılan ekipman, çalışma ortamı ve çalışanların maruziyetleri birlikte ele alınır. Bu çalışma hakkında bilgi almak için risk analizi hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
NACE kodu ile tehlike sınıfı arasında nasıl bir ilişki vardır?
NACE kodu, işyerinin ekonomik faaliyetini sınıflandırır; İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği ise bu faaliyet kodunu bir tehlike sınıfıyla eşleştirir. Bu nedenle uzman görevlendirmesinden önce SGK’daki kodun gerçek ana faaliyeti yansıtıp yansıtmadığı kontrol edilmelidir. Yanlış kod, sınıfın ve buna bağlı görevlendirme koşullarının hatalı değerlendirilmesine yol açabilir.
Örneğin aynı işletme grubunda farklı faaliyetler yürütülebilir; ancak iş güvenliği uzmanı görevlendirmesi yapılırken ilgili işyerinin kayıtları esas alınmalıdır. İşyerinin faaliyetinde değişiklik olmuşsa NACE kodu kayıtlarının da uygun şekilde güncellenmesi gerekebilir. Kod ve sınıf konusunda tereddüt varsa yalnızca benzer işletmelerin sınıfını örnek almak yerine işyerine ait resmî kaydı incelemek daha güvenlidir.
İSG-KATİP üzerinden uzman görevlendirmesi nasıl yapılır?
İSG-KATİP görevlendirmesi, işyeri ile uzman veya OSGB arasındaki hizmet ilişkisinin sistemde doğru işyeri sicili üzerinden kurulması ve gerekli taraf onaylarının tamamlanmasıyla yapılır. İşveren ya da yetkili temsilcisi, uzman belge sınıfını ve işyeri tehlike sınıfını doğrulamalı; ekrandaki güncel yönlendirmeleri izleyerek işlemi tamamlamalıdır.
- İşveren veya yetkili temsilcisi, işyeri sicil ve faaliyet bilgilerini kontrol eder.
- Hizmet doğrudan uzmanla ya da OSGB aracılığıyla alınacak şekilde belirlenir.
- İSG-KATİP’te ilgili işyeri için uzman görevlendirmesi veya hizmet ilişkisi oluşturulur.
- Uzmanın belge sınıfı, işyerinin tehlike sınıfına göre doğrulanır.
- İlgili taraflar sistemde gereken kabul ve onay işlemlerini tamamlar.
İSG-KATİP ekranlarının işlem adımları zaman içinde güncellenebileceğinden, burada belirtilen süreç genel çerçeveyi anlatır; ekrandaki güncel talimatlar esas alınmalıdır. Görevlendirme kaydında işyeri sicilinin yanlış seçilmesi, onay adımlarının tamamlanmaması veya uzman sınıfının uygun olmaması hizmetin doğru şekilde başlatılmasını engelleyebilir. Sisteme ilişkin ayrıntılı bilgi için İSG-KATİP görevlendirme rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Yanlış tehlike sınıfı veya uzman seçimi ne gibi sorunlara yol açabilir?
İşyerinin sınıfının ya da uzmanın belge sınıfının yanlış değerlendirilmesi, görevlendirmenin mevzuata uygun olmamasına ve İSG hizmetinin ihtiyacı karşılamamasına neden olabilir. Hatalı NACE kodu, yanlış işyeri sicili veya eksik İSG-KATİP onayı da süreçte aksaklık yaratabilir. Bu nedenle kayıtlar, görevlendirme öncesinde birlikte kontrol edilmelidir.
İşveren, hizmet başlamadan önce şu noktaları gözden geçirebilir:
- SGK kayıtlarındaki NACE kodu, işyerinin ana faaliyetini doğru yansıtıyor mu?
- Tehlike sınıfı güncel İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’ne göre kontrol edildi mi?
- Uzmanın belge sınıfı işyerinin tehlike sınıfına uygun mu?
- Görevlendirme doğru işyeri sicili üzerinden yapılıp taraflarca onaylandı mı?
- Uzman hizmetinin süresi, işyeri ve çalışan sayısına göre planlandı mı?
Bu kontroller, işverenin yasal sorumluluklarını tek başına ortadan kaldırmaz; ancak uygun hizmetin planlanmasına yardımcı olur. İşyerinizin faaliyet kodu, tehlike sınıfı veya görevlendirme süreci konusunda emin değilseniz güncel mevzuatı inceleyin ve yetkin bir İSG profesyonelinden destek alın.
Sık Sorulan Sorular
Uzmanların hangi tehlike sınıflarında görev alabileceği, işyeri sınıfının nasıl doğrulanacağı ve görevlendirmenin sistemde nasıl tamamlanacağı en sık merak edilen konular arasındadır. Aşağıdaki kısa yanıtlar genel bilgilendirme amacı taşır; özel durumlarda işyerine ait güncel kayıtlar ve yürürlükteki mevzuat esas alınmalıdır.
C sınıfı uzman tehlikeli işyerinde görevlendirilebilir mi?
Genel kurala göre tehlikeli işyerinde B veya A sınıfı uzman görevlendirilir. C sınıfı uzman, az tehlikeli işyerlerinde görev yapabilir. Özel bir durum varsa yürürlükteki mevzuat ve uygulanabilir geçiş hükümleri kontrol edilmelidir.
A sınıfı uzman az tehlikeli işyerinde çalışabilir mi?
Evet. A sınıfı belgeye sahip uzmanlar, belge sınıflarının kapsamına göre tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde de görevlendirilebilir.
İşyeri tehlike sınıfı nereden öğrenilir?
SGK işyeri tescilindeki NACE faaliyet kodu, güncel İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği ile karşılaştırılır. Kodun işyerinin gerçek ana faaliyetini yansıtması önemlidir.
Uzman görevlendirmesi İSG-KATİP’te onaylanmalı mı?
Evet. İlgili işyeri için oluşturulan görevlendirme veya hizmet kaydında sistemin istediği taraf onayları tamamlanmalıdır. Güncel ekran adımları ve yönlendirmeleri takip edilmelidir.
Uzman görevlendirmek işverenin tüm İSG sorumluluğunu devreder mi?
Hayır. Uzman veya OSGB’den hizmet alınması, işverenin 6331 sayılı Kanun kapsamındaki sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. İşveren, gerekli tedbirlerin alınmasını ve hizmetin işyerine uygun yürütülmesini sağlamalıdır.
Ankara’daki işletmenizin tehlike sınıfını ve uzman görevlendirme ihtiyacını birlikte değerlendirmek için Dikkat Ankara OSGB’den bilgi ve teklif alabilirsiniz. Keçiören’deki şubemizden iletişim ve teklif talebi oluşturabilir ya da +90 312 340 20 70 numaralı telefonu arayabilirsiniz.
Bu yazıyla ilgili hizmetlerimiz
Yazar
Dikkat Ankara OSGB Uzman Ekibi
Dikkat Ankara OSGB bünyesindeki iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri tarafından hazırlanır; içerikler 6331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre düzenli olarak gözden geçirilir.
